Rolex DateJust

1976 yılında müdür olarak ilk sene sonu primimi alınca doğru Cemali’ye, o zamanın Taksim Intercontinental  girişine taşımış olduğu dükkânına gittim. Cemali meraklı olduğumu anlasın diye koluma Rolex Submariner‘i takmışım. “Bir altın Rolex almak istiyorum” dedim.  Bunun üzerine Cemali kasadan çelik-altın Rolex DateJust’ı çıkardı.

Rolex DateJust
Rolex DateJust

Fiyatı o zaman 9,500TL. 1976 yılında kur 16.85tl imiş, demek ki 800$ gibi bir fiyatı varmış. Günümüzde yenisinin fiyatı 10,000$ ediyor. Som altından olan President modeli ise 13,000TL kadardı. Cebimde ise 10,000TL vardı. Cemali hiç pazarlık yapmadı ve DateJust ile mağazadan çıktım.

Özellikleri ile Öncü

Rolex Oyster Perpetual DateJust‘ın bazı önemli özelliklerine değinmekte fayda var. Rolex DateJust kendinden kurmalı mekanizmaya sahip bir saat. Perpetual kelimesi buradan geliyor. Kendinden kurmalı mekanizması olup DateJust gibi çalışabilen başka bir kol saati o dönemde henüz yok. Ayrıca DateJust ilk su geçirmez özelliğe sahip olan kol saati. Su geçirmez kasasına verilen Oyster ismi bunu belirtiyor. Ayrıca tasarım olarak diğer Rolex modellerine ilham veriyor. Datejust, saat 3 hizasında günü gösteren pencerenin kullanıldığı ilk kol saati.

Saatçi Cemali

Saatçi Cemali Sönmez’i Google’da ararsanız iki haber çıkıyor.

Birincisi maalesef hoş bir haber değil:  “İki kız kardeş  Fatih’te yaşadıkları dairede duman zehirlenmesinden yaşamlarını yitirmiştir”…

Diğer haber ise Cumhuriyet gazetesi arşivinden: 

SAAT HASTALARI: Cemali Sönmez Bizim insan doktorlarından farkımız şudur” diyor. “Hastayı doğrar, içini değiştirir, ama asla öldürmeyiz…”

Küçükpazar’dan Fatih’e, oradan da Beyoğlu’na taşınan Cemali bugün Türkiye’de saat fabrikası kurma hazırlıklarını bitiriyor. Cemali Sönmez kendi tabiriyle “kanserli saatleri” tamir etmekte,  değil Türkiye Ortadoğu’da tek kişi olduğunu iddia ediyor. “Bana en olmayacak saati verin, eğer tamir etmez, onu yeniden hayata kavuşturmazsam hiçbir sözüme inanmayın” diyor.

Kırk dokuz yaşındaki Cemali’nin hayat hikâyesi şu: Bulgaristan’dan 24 yıl önce buraya göç edinceye kadar denemediği iş kalmamış. Okumaya niyetli olmayınca Sofya’nın en meşhur saatçisi olan babası onu bir gün ağaca bağlayıp temiz bir dayak atmış. “Ya benim sanatımı öğrenir, ya da bu ağaca bağlı çok dayak yersin” demiş. O zaman babasına çok içerleyen Cemali bugün, içinde milyonlar değerinde saat bulunan dükkânının başköşesine onun resmini asmış, durmadan teşekkür ediyor attığı dayaklar için. Bulgaristan’da Almanlara karşı dövüştüğü için prangaya vurulan ve hâlâ vücudunda o günlerin izlerini taşıyan Cemali bir kelime Türkçe bilmeden ve beş parasız İstanbul’a gelmiş. Burada girmediği iş kalmamış. Bir ara badana yaptığı bir binanın yedinci katından düşüp kemiklerini kırmış. Ama 4900 lira biriktirince de Küçükpazar’da saat tamiri yapabileceği ufacık bir dükkân açmış.  

Saatçi Cemalinin İyi Dönemleri

Cemali’nin anlattığına göre o günlerin çok tanınmış bir Türk müziği şarkıcısına zenginler Cemali’den altın Rolex alıp hediye eder, şarkıcı daha saati takmadan kendisine yollar ve parasını alırmış. Cemali de aynı saati bir sonraki zengine tekrar satarmış. Saat yine aynı şarkıcıya hediye edilince çark bu şekilde dönermiş.

Türkiye’de saat hastalarının her hafta bir saat aldıklarını, üstü bası pejmürde bir kadın müşterisinin istediği saatleri alabilmek için apartmanını sattığını, seksen bin liralık saatlerine rahatça müşteri bulduğunu söyleyen Cemali; “Bir gün Ömer Şerif 15 bin liralık saatini rehin bıraktı. Geri aImayınca sahibinin adını verip saati epey kârla sattım. Gazeteler Ömer Şerif’in bana saatini bıraktığını yazınca dünya kadar insan üşüştü dükkâna, (Ömer Şerif’in saatine ne istersen vereyim) diye. İstesem, aynı marka saati Ömer’in saati diye o kadar kişiye satar dünya kadar para kazanırdım”. Marlon Brando’nun da saatini kendisinden aldığını söyleyen Cemali, “Türkiye’de saat her yerden ucuz olduğu için su gibi satılır” diyor. Saatçinin aynı zamanda psikolog olması icap ettiğini söyleyen Cemali, “öyle adam vardır ki saatini şipşak tamir etsen aldandığını sanır. Bekletirsin, memnun olur. En büyük zevkim saati seven, kullanmasını bilen müşteriye saat satmaktır.”

Memleketimizdeki büyük saat koleksiyoncularından birinde on milyonluk saat bulunduğunu söyleyen Cemali, “Şimdi ben o bankerle fabrika kuruyorum. Gayemiz, önce, iyi masa, sonra da kol saati imal etmek” diyor. 

İsviçre’deki bir müsabakaya 30 kişi ile katılıp 27 dakikada bir saat monte edip birincilik alan Cemali Sönmez, “Saat ne bayram, ne ihtilal demez çalışır durur. Kanser oldu mu da bizim gibi doktor eline düşer. Bizim insan doktorundan farkımız şudur: Hastayı doğrar, içini değiştirir ama asla öldürmeyiz”. 


Marlon Brando ve Rolex GMT Master

Geçen sene Marlon Brando’nun “Apocalypse Now” filminde taktığı Rolex ortaya çıktı ve 1.95 milyon $’a satıldı. Eğer Cemali röportajında Brando’ya sattığı saatin Rolex GMT Master olduğunu da açıklasa idi şimdi ortalık yıkılmıştı, ama ne yazık ki bu mümkün değil, Brando İstanbul’a 1967’de gelmiş, Rolex GMT ise 1972 üretimi. 

Marlon Brando ve Rolex GMT Master
Marlon Brando ve Rolex GMT Master

Cemali ile ilgili olarak, Otap’a gittiğimde “Cemali’nin prestiji o kadar yüksekti ki Rolex açık hesap çalışır, ödeme gelmeden saatleri gönderirdi” diye anlattıklarını da hatırlıyorum.

Cemali öldükten sonra iki kız kardeşi işi yürütemediler. Bir süre sonra da Otap Rolex distribütörü oldu. 


En bilindik Rolex modeli

Rolex DateJust, markanın en bilinen modelidir. Piyasaya ilk çıkışı 1945, yani Submariner’den çok daha önce. 1975’e kadar olan modellerde takvimi ayarlamak için akrep-yelkovan sürekli ileri çevrilirdi. O tarihte devreye sokulan kalibre 3035 ile çabuk takvim ayarlama olanağı getirildi. Dolayısıyla bir eski Rolex DateJust saatte takvim akrep-yelkovanın sadece ileri çevrilmesi ile ayarlanabiliyorsa o saat 1975 öncesidir.  

Rolex DateJust ile ilgili bir bilgi daha var. 1977 yılında Rolex ve diğer 20 İsviçre Saat üreticisi Beta 21 quartz makineyi ürettiler. Rolex de bu Beta 21 makineyi 1,000 DateJust’da kullandı. Ancak aynı makinenin başka markalarda da kullanılmasını sakıncalı bulup 5 yıl süren geliştirme süreci sonunda da 11 taşlı 5035 quartz kalibreyi ürettiler.

Bunun takıldığı DateJust modelleri de OysterQuartz olarak piyasaya sürüldü. Başlarda çok ilgi çekmeyen bu model, piyasadaki diğer quartz saatler ile benzeştirilir, fakat günümüzde çok aranan bir koleksiyon parçası olmuştur.  Gelecekte bir OysterQuartz Rolex ile karşılaşırsanız sakın “Bu nasıl bir Rolex, hiçbir Rolex pilli değildir, bu herhalde taklit” demeyin, ender bulunan bir modeli kaçırırsınız. 

Rolex OysterQuartz DateJust
Rolex OysterQuartz DateJust

Ahmet Selim Bozok’un saatler üzerine olan dizisinin ilk yazısına buradan ulaşabilirsiniz.