COVID-19 Sebebiyle İcra ve İflas Takipleri Durduruldu. Peki Nafaka Alacaklarının Takibi ile Maaş Hacizlerinin Durumu Nedir?

Av. Begüm Feyzioğlu

ÖZET

30.04.2020 tarihine kadar Cumhurbaşkanı kararı ile;
– İcra ve iflas takipleri durdurulmuştur.
– Hiçbir taraf ve takip işlemleri yapılmayacak,
– Yeni icra ve iflas takip talepleri alınmayacak,
– İhtiyati haciz kararları icra ve infaz edilemeyecektir.

Buna karşın anılan kararın istisnaları bulunmaktadır:
– Nafaka alacakları kararın istisnasını oluşturmaktadır.
– Aynı şekilde maaş hacizlerine de bahsi geçen karara rağmen devam edilecektir.

Herhangi bir hak kaybı yaşamamak için Cumhurbaşkanı kararı ile birlikte kararın istisnalarının dikkatle incelenmesi gerekmektedir.

Konu aşağıda detayları ile açıklanacaktır.

  • Küresel bir sağlık sorunu haline gelen COVID-19 pandemisine karşı, ülkemizde tedbirler alınmakta ve topyekûn mücadele verilmektedir.
  • Buna karşın Türkiye genelindeki COVID-19 tanılı hasta sayısı her geçen gün hızla artmaktadır.
  • Öyle ki, bu bilgi notunun yazıldığı tarih itibariyle Türkiye, dünyada vaka sayısı en hızlı artan ülkeler arasında sayılmaktadır.
  • Devlet dairelerindeki insan dolaşımını azaltmak, salgının yayılma hızını düşürmek ve kişilerin evde kalmalarının önerildiği bugünlerde hak kaybı yaşanmasını engellemek amacıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 21.03.2020 tarih ve 2279 sayılı kararı ile icra ve iflas takiplerinin 30.04.2020 tarihine kadar durdurulmasına karar verilmiştir.
  • Salgının ülke genelindeki yayılımına göre söz konusu kararın yine Cumhurbaşkanı kararı ile uzatılması mümkün olabilecektir. Kararın süresinin uzatılacağına ilişkin bir açıklama yapılmaması halinde ise icra ve iflas takipleri 01.05.2020 tarihi itibariyle olağan seyrinde devam edecektir.

Bahsi geçen karar uyarınca 30.04.2020 tarihine kadar durdurulan takipler aşağıdaki gibidir:

  1. Genel haciz yoluyla takipler
  2. Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipler
  3. Kiralanan taşınmazların ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin takipler
  4. Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı  ve ilamsız takipler
  5. Nafaka alacaklarına ilişkin olanlar hariç tüm ilamlı takipler (tedbir nafakasına ilişkin ara karar da ilamsız icra takibine konu edilebilir)
  6. Genel iflas yoluyla takipler
  7. Kambiyo senetlerine özgü iflas yoluyla takipler

Ayrıca bu süre boyunca;

  1. Hiçbir taraf ve takip işlemleri yapılmayacak,
  2. Yeni icra ve iflas takip talepleri alınmayacak,
  3. İhtiyati haciz kararları icra ve infaz edilemeyecektir.

Buna karşın bahsi geçen Cumhurbaşkanı kararının istisnaları bulunmaktadır. Herhangi bir hak kaybı yaşamamak açısından bu istisnaların dikkatle incelenmesi gerekmektedir.

NAFAKA ALACAKLARINA İLİŞKİN İSTİSNALAR

  • Önemle belirtmek gerekir ki, yukarıdaki düzenlemelerden nafaka alacakları bağışık tutulmuştur.
  • Nafaka alacaklarının Cumhurbaşkanı kararının istisnasını oluşturduğu karar metninde açıkça ifade edilmiştir
  • Bir başka deyişle nafaka alacaklarına ilişkin takipler olağan seyrinde devam edecektir.

MAAŞ HACZİNE İLİŞKİN İSTİSNALAR

  • Bahsi geçen Cumhurbaşkanı kararında icra takiplerinin durması kapsamında işveren tarafından kesilerek icra dairesine gönderilen maaş haczi işleminin durup durmayacağı konusunda açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Maaş haczi işlemlerine ilişkin belirsizlik, T.C. Adalet Bakanlığı İcra Dairesi Başkanlığı’nın icra kesintileri hakkındaki 02.04.2020 tarihli yazısı ile açıklığa kavuşturulmuş ve tüm icra müdürlüklerine duyurulmuştur. Adalet Bakanlığı’nın internet sitesinden de yayımlanan karara göre :

  • Nafaka alacaklarına ilişkin takiplerin Cumhurbaşkanı kararından istisna tutulduğu,
  • Bu husustaki açılmış olan takiplerin devam edeceği,
  • Reddiyat ve tahsilat işlemlerinin yapılması gerektiği,
  • Durma süresi içerisinde yeni nafaka takiplerinin de açılabileceği,
  • Nafaka alacaklarına ilişkin takiplerin istisna olması dolayısıyla maaş hacizlerine de devam edilmesi gerektiği,
  • Takibin dayanağının nafaka borcuna ilişkin olup olmadığının veya diğer taraf lehine talep edilen bir işlem kapsamında bulunup bulunmadığının kesinti yapacak kurum ya da kişi tarafından bilinemeyeceği için haciz müzekkerelerinin gereği yerine getirilerek maaş kesintilerinin ilgili icra dairesi hesabına gönderilmesinin uygun olacağı,

belirtilmiştir.

  • Maaş kesintilerinden icra dosyasına gelen ödemelerle ilgili ihtilaf bulunup bulunmadığını takdir yetkisi işverende değil, icra müdürlüğündedir.
  • İşveren tarafından maaş haczinin gereği her koşulda yapılacak, ancak yapılan kesintinin alacaklısına ödenip ödenmeyeceğine icra müdürlüğü karar verecektir.
  • İcra müdürlüğünce ödeme yapılmasının hukuka aykırı sonuçlara sebebiyet verebileceğinin ya da düzenlemenin amacına uygun olmadığının düşünülmesi halinde, ödeme alacaklıya yapılmayabilecektir.
  • Bu konuda boçlunun İcra İflas Kanunu’nun 16.maddesi uyarınca konuyu şikayet yoluyla icra mahkemesine taşıması mümkündür.
  • Bu durumda icra müdürlükleri mahkeme kararı uyarınca işlem tesis edecektir.

Özetle, işveren Cumhurbaşkanı’nın 21.03.2020 tarih ve 2279 sayılı kararına rağmen maaş hacizlerine devam edecek, maaş hacizlerinin nafaka sebebiyle mi yoksa bir başka sebeple mi yapıldığını sorgulamayacaktır.

Bu sorgulamayı yapma yükümlülüğü icra müdürlükleri üzerindedir.