Çocuk Kitapları Nasıl Seçilmeli?

Sinan İspenoğlu

“Çocuklarımız her şeyin en iyisine layıktır” düşüncemiz çocuk kitapları için de geçerlidir.

Refah toplumlarındaki insanların çoğu artık atalarımızı şaşkınlığa düşürecek kadar kolay bir şekilde birçok çeşitli yiyeceğe, güzel evlere, okula, hastaneye, eğlence yerlerine erişebiliyor.

Değişik teknolojik aletler ve oyunlar da artık günümüzde zamanımızı geçirdiğimiz birer oyun bahçesi durumundalar. Fakat kitap okumanın yeri ve faydası başka. Peki teknolojinin bu kadar hızlı değiştiği bir devirde çocuklarınıza hangi kitapları okumayı önerebilirsiniz?

Geçenlerde bir dergi editörü bir sosyal paylaşım ağında çocuklara hangi kitapları önerebileceğimizi sordu çevresine. Gelen cevaplar beni bu konuyu düşünmeye ve yazmaya yöneltti.

Değişen toplum içinde “benim çocukluğumda okuduğum şu kitaplar güzeldi, çocuklarımız da bunları okusun” demek “televizyonun olduğu odada sen mum yak” demekle aynıdır. Klasiklerin yanısıra güncel içerikli kitapların da okunması önemlidir. Ama biraz dikkatlice baktığımızda, çocukların önlerine konan seçeneklerin önemli bir kısmında yeterince kaliteli içerik olmadığını görebiliriz. Maalesef durmadan tükettikleri gazlı içecekler ve şekerler gibi…

Oysa çocukların tıpkı posalı yiyeceklere ve meyveye ihtiyacı olduğu gibi, besleyici değeri yüksek hikâyelere de ihtiyaçları var. Tabi ki ailenin çocuklardan istediği genellikle şudur: “Kitap okunsun, çocuğum okusun da ne okursa okusun”. Oysa çocuğa alınacak her kitabın her çocuğa hitap etmediğini, kitabın adından çok içeriğinin ve verdiği mesajların, temaların önemli olduğunu unutmamalıyız.

Kitap seçimlerinde ailenin odak noktasında şöyle bir slogan edinmesi güzel olabilir: “Kitaplar çocuğun pusulasıdır.”

“O halde ne tür içerikleri tercih edersek güzel olur?” diye düşünürsek, çocuklar kitapların kendileriyle dürüst biçimde ve içten konuşanlarını severler. Okuduğu kitabı, içindeki karakterleri hissedebilmesi önemlidir.

Buna ek olarak çocuğunuzun okuması için tercih edeceğiniz kitaplar onlara önemli kararlar vermeyi aşılayacak, kendi hayatlarını şekillendirebilecekleri bilinci aşılayan kitaplar olabilir.

Ürkek çocukların işinin daha da zor olduğu, çetin bir dünya da yaşıyoruz. Bir sorunla karşılaşan çocuk; ya arkadaşına, ya ailesinden birine ya da öğretmenine başvurur. Yaşadığı ikilemeler ve yapabileceği seçimlerde, ona bu kişiler dışında iyi bir rehber olacak olan kitaplardır. Çocuğun kitapta zorluklarla mücadele eden bir kahramanla özdeşim kurması zor durumlarda hemen yılmaması gerektiği fikrini aşıladığı gibi, empatik yeteneğinin ve duygusal okuryazarlığının da gelişmesine son derece katkı sunar.

Bizi okumaya yönelten nedenler içinde yaşadığımız dünyayı kavramak, farklı varoluş biçimlerini gözlemlemek, denemek arzusu da vardır. Bu kitaplar çocuğun farklı kültürleri de, kendi kültürünü de tanımasına yardımcı olmalıdır.

Eğer çocuk severse o kitabı hafızasında bir ömür boyu hazine gibi saklayabilir.

Anne veya babanın sağlayabileceği bir diğer fayda, çocuğunun okumasını isteyeceği kitabı öncelikle kendisinin okumasıdır. Ailenin, çocuğa alınan bir kitapta zıtlıklar olup olmadığını, kitabın çocuğa katkısının ne olabileceğini düşünmesi gerekmektedir. Bir çocuk kitabı okumak istemeyebilirsiniz ama iyi bir çocuk kitabı büyüklere de ilginç gelir.

Bazı çocuklar kitap okumayı çok sevmeyebilir, bu durumda anne ve baba çocuğa kitapların faydalarından bahsedip “hadi kitap oku” demekle yetinmeyerek onunla beraber kitap okunmalıdır. Bu şekilde davranırsak hem birlikte güzel zaman geçirir, hem de çocuğa iyi bir model oluruz.

Son olarak, çocukluğumuzu hatırlamaya çalışmamız çocuğun dünyasına girebilmemizi sağlar. Çocuğun dünyasına girebildiğimiz zaman biz de çocuğumuzun okuduğu kitabı daha iyi hissedebilir, kitap seçiminde daha başarılı olabiliriz.