Cayma Hakkı Bir Tüketici Hakkıdır

Stj. Av. Berkay ÖZDEMİR

Bir mal veya hizmet satın aldınız ve sonrasında pişman mı oldunuz? Belki de korona öncesinde tatil rezervasyonunuzu yaptınız, parasını önceden ödediniz ama şimdi iptal etmek istiyorsunuz. Bu yazı sizin için…

Tüketici hukukunda cayma hakkı; memnun kalınmayan bir malın ya da hizmetin, satıcıya ya da servis sağlayıcıya iade edilmesidir. Bu hakkın yasal dayanağı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’dur. Bu Kanun’un temel amacı, tüketicinin temel çıkarlarının korunması ve tüketici ile satıcı/sağlayıcı arasındaki dengenin sağlanmasıdır. Peki tüketici, hangi şartlar kapsamında bu hakkını kullanabilir?

Bu hakkın kullanımı tüketici sözleşmesi ana başlığı altında toplanan sözleşme tiplerine göre değişiklik arz etmektedir. Buna göre;

  • Taksitle Satış Sözleşmesi’nde cayma hakkı, 6502 s.K’nun 18. maddesinde,
  • Tüketici Kredisi Sözleşmesi’nde cayma hakkı, 6502 s.K’nun 24. maddesinde,
  • Ön Ödemeli Konut Satışı Sözleşmesi’nde cayma hakkı, 6502 s.K’nun 43. maddesinde,
  • İşyeri Dışında Kurulan Sözleşmeler’de cayma hakkı, 6502 s.K’nun 47. maddesinde,
  • Mesafeli Sözleşmeler’de cayma hakkı, 6502 s.K’nun 48. maddesinde,
  • Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler’de cayma hakkı, 6502 s.K’nun 49. maddesinde,
  • Devre Tatil ve Uzun Süreli Tatil Hizmeti Sözleşmesi’nde cayma hakkı, 6502 s.K’nun 50. maddesinde,

düzenlenmiştir. Aşağıda ayrıntıları ile anlatılacaktır.

Cayma Süreleri

Sözleşme TürüCayma SüresiCezai ŞartGerekçeKanuni Dayanak
Taksitle Satış Sözleşmesi7 günYokYokmd. 18
Tüketici Kredisi Sözleşmesi14 günYokYokmd. 24
Ön Ödemeli Konut Satışı Sözleşmesi14 günYokYokmd. 43
İşyeri Dışında Kurulan Sözleşmeler14 günYokYokmd. 47
Mesafeli Sözleşmeler14 günYokYokmd. 48
Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler14 günYokYokmd. 49
Devre Tatil ve Uzun Süreli Tatil Hizmeti Sözleşmesi14 günYokYokmd. 50

Devre Tatil ve Uzun Süreli Tatil Sözleşmelerinde Cayma Hakkı

  • Devre mülk hakkı veren sözleşmeler hariç olmak üzere, cayma süresi dolmadan satıcı veya sağlayıcı, tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme yapmasını veya tüketiciyi borç altına sokan herhangi bir belge vermesini isteyemez.
  • Devre tatil, uzun süreli tatil hizmeti sözleşmeleri ve bu sözleşmelerle birlikte düzenlenmiş olan yeniden satım, değişim ve ilgili diğer tüm sözleşmeler cayma hakkının kullanılması ile birlikte kendiliğinden sona erer.
  • Tüketicinin ödeyeceği bedel, kısmen veya tamamen satıcı veya sağlayıcı ile kredi veren arasındaki anlaşmaya dayanılarak bir kredi veren tarafından karşılanıyorsa, tüketicinin sözleşmeden cayması ve buna ilişkin bildirimin cayma süresi içinde ayrıca kredi verene de yöneltilmesi hâlinde, bağlı kredi sözleşmesi de herhangi bir tazminat veya cezai şart ödeme yükümlülüğü olmaksızın sona erer.

Taksitle Satış Sözleşmeleri

  • Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin satıcıya ulaşması yeterlidir.
  • Tüketicinin malı, olağan gözden geçirmenin gerektirdiği ölçüde kullanması gerekir. Aksi takdirde cayma hakkı düşer.
  • 7 gün sona ermeden önce tüketicinin onayı ile sözleşmenin ifasına başlanırsa cayma hakkı düşer.
  • Tüketicinin satıcıyı bulduğu finansal kiralama sözleşmelerinde cayma hakkı yoktur.

Tüketici Kredisi Sözleşmeleri

  • Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin kredi verene ulaşması yeterlidir.
  • Tüketici, anaparayı ve kredinin kullanıldığı tarihten anaparanın geri ödendiği tarihe kadar olan sürede tahakkuk eden faizi en geç cayma bildirimini kredi verene göndermesinden sonra 30 gün içinde geri öder. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa tüketici kredisinden cayılmış sayılır. Faiz oranı, akdi faiz oranıdır.

Ön Ödemeli Konut Sözleşmeleri

  • Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin satıcıya ulaşması yeterlidir.
  • Finansman sağlayan kuruluş, cayma hakkı süresi içinde tüketiciden faiz, komisyon, yasal yükümlülük ve benzeri isimler altında hiçbir masraf talep edemez.
  • Satıcının aldığı bedeli ve tüketiciyi borç altına sokan her türlü belgeyi iade ettiği tarihten itibaren, tüketici on gün içinde edinimlerini iade eder.

İşyeri Dışında Kurulan Sözleşmeler

  • Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir.
  • Cayma süresi içinde satıcı veya sağlayıcı sözleşmeye konu mal veya hizmet karşılığında tüketiciden herhangi bir isim altında ödeme yapmasını veya tüketiciyi borç altına sokan herhangi bir belge vermesini isteyemez.
  • Tüketici gereği gibi bilgilendirilmemişse tüketici 14 günlük süreyle bağlı değildir. Her halde bu süre 1 yıl sonra sona erer.

Mesafeli Sözleşmeler

  • Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir.
  • Tüketici gereği gibi bilgilendirilmemişse tüketici 14 günlük süreyle bağlı değildir. Her halde bu süre 1 yıl sonra sona erer.
  • Tüketici, cayma hakkı süresi içinde malın mutat kullanımı sebebiyle meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir.

Finansal Hizmetlere İlişkin Mesafeli Sözleşmeler

  • Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin bu süre içinde sağlayıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir.
  • Finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmelerde, tüketicinin sözleşmeyi sona erdirmesine ilişkin talebini herhangi bir uzaktan iletişim aracıyla iletmesi yeterlidir.

Son Yazılanlar